Het ene water is het andere niet

Dat een zwemvijver gevuld moet worden met water weet het kleinste kind, maar zijn alle ‘soorten’ water optimaal om in zwemvijver te gebruiken? In hoeverre beïnvloeden we de biologische werking positief of negatief met de keuze die we maken?

Vullen, bijvullen en verversen

Het initieel vullen van een zwemvijver, het bijvullen na verdamping en verversen zijn hetzelfde, toch? Wel, in de praktijk ligt dat toch net even anders. Het initieel vullen van een zwemvijver geeft een watersamenstelling die nagenoeg één op één is van het water waarmee we werken. Bij verdamping dienen we echter rekening te houden dat enkel het water en niet alle opgeloste stoffen (bv. Mineralen, plantenvoeding, …) die oorspronkelijk in dat aandeel water zaten verdampen. Verdampt een deel water, dan zal het oorspronkelijk aanwezige deel opgeloste stoffen achterblijven in het water dat nog in de zwemvijver zit en zorgen voor een concentratieverhoging. Wie bijvult met water waar ook een aanzienlijk aandeel opgeloste stoffen in zit, draagt dus stelselmatig bij aan een steeds hoger wordende concentratie van opgeloste stoffen. Verversen is opnieuw een ander verhaal, daar we een deel oorspronkelijk water (inclusief opgeloste stoffen) gaan afvoeren en vervolgens vervangen met ‘nieuw’ water.

Leidingwater

Leidingwater is de meest voor de hand liggende keuze. Deze keuze is logisch, want leidingwater heeft een gecontroleerde kwaliteit en is mineraal houdend. Hoewel leidingwater verschilt van regio tot regio, is het nagenoeg over heel Vlaanderen zeer bruikbaar water om mee te starten. Of leidingwater het ideale water is om steeds na verdamping mee bij te vullen, hangt voornamelijk af van de hoeveelheid zouten in de zwemvijver, dus daar kan een eenvoudige blogpost als deze niet echt op antwoorden.

Wat absoluut uit den boze is, is het gebruik van ‘onthard’ leidingwater. Deze misleidende term doet ons geloven dat mineralen die deel uitmaken van kalk uit het water onttrokken zijn, maar feitelijk worden deze gebonden aan natriumionen (wat kalkaanslag bij huishoudelijk gebruik zal vermijden). Het aantal opgeloste zouten in ‘onthard’ water is dus hoger dan bij onbehandeld leidingwater en niet lager zoals vaak wel gedacht wordt. Een overvloed aan natrium alsook een steeds stijgend aantal zouten in het algemeen is nefast voor de werking van jouw zwemvijver.

Putwater

“Weet jij wel wat leidingwater kost?!” is een zin die ik geregeld naar het hoofd geslingerd krijg. Zeker door mensen die in het bezit zijn van een putboring. Uiteraard weet ik wat leidingwater kost, maar ik kijk als deskundige altijd in eerste instantie naar de biologische geschiktheid van vulwater. Kostprijs is pas een overweging als we effectief de luxe hebben om te kunnen kiezen. Putwater is daar een goed voorbeeld van, want de kwaliteit is afhankelijk van vele verschillende factoren.

Ik hou deze blogpost beknopt en adviseer jou om putwater altijd te testen en te laten beoordelen door een specialist in de vijverbranche. “Maar het is drinkwater gekeurd!”. Dat kan goed zijn, maar de aandachtspunten voor een zwemvijver liggen elders dan voor drinkwater. Je kan perfect drinkbaar water hebben dat niet optimaal is voor jouw zwemvijver en vice versa. Houd er ook rekening mee dat de samenstelling van putwater mogelijks geen constante is. Laat bij gebruik dus minimaal jaarlijks controleren.

Regenwater

Hemelwater valt sowieso in onze zwemvijver, dus daar gaan we het niet over hebben. Hier kijken we naar het opvangen van regenwater om vervolgens te gebruiken. Het gebruik van regenwater wordt door velen overwogen om ecologische en economische reden. Of het slim is om regenwater te gebruiken hangt opnieuw van verschillende factoren af. Regenwater dat in een verstedelijkte omgeving wordt opgevangen via een vervuild dak zal minder zuiver zijn dan regenwater in een landelijke omgeving dat opgevangen wordt via een netjes onderhouden dak bijvoorbeeld. Het materiaal van de regenput speelt ook een grote rol. Regenputten zijn meestal uit beton, maar beton geeft stoffen af aan regenwater die mogelijks nefast zijn voor onze zwemvijver. Een regenput in kunststof is objectief gezien steeds beter in dat opzicht. En wat nog? Hoe verser het water, hoe beter!

Regenwater bevat geen mineralen en dat kan afhankelijk van het doel voor- of nadelen hebben. Vul je een zwemvijver compleet met regenwater, dan zal je zelf mineralen moeten toevoegen. In vele gevallen vervalt hier de economische overweging ten opzichte van het gebruik van leidingwater. Gebruik je regenwater om bij te vullen, dan zorgt regenwater meestal net voor een balans van opgeloste stoffen. Een regenpijp permanent laten uitlopen in de zwemvijver, dat is meestal geen goed idee. De zwemvijver ontvangt te frequent geconcentreerd regenwater (ook wanneer er weinig of geen verdamping heeft plaatsgevonden) wat zorgt voor uitspoeling van mineralen als de vijver overloopt.

Conclusie

Het is onmogelijk een eenduidig advies te geven omdat we met vele factoren rekening dienen te houden. Water en zwemvijvers verschillen overal, dus ‘het hangt ervan af’ is het meest eerlijke antwoord op de vraag ‘welk water gebruik ik nu best?’. Met de concentratie aan opgeloste mineralen als leidraad kan je mooi de balans zoeken en naar believen verschillende soorten water afwisselen doorheen het jaar.